Qovuq bo‘yinchasi va uretra prostatik qismi oblitераtsiyasining endoskopik davosi

Kasimov Safojon Samukjanovich tomonidan tayyorlangan tibbiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferatida prostata bezining xavfsiz giperplaziyasi sababli jarrohlik amaliyotidan keyin yuzaga keladigan uretraning prostatik qismi va qovuq bo‘yinchasi oblitераtsiyasini endoskopik davolash masalalari o‘rganilgan.

Tadqiqotning dolzarbligi shundaki, ushbu asorat siydik chiqarish yo‘llarining torayishi yoki to‘liq yopilishiga olib kelishi, takroriy jarrohlik amaliyotlari zaruratini yuzaga keltirishi va bemorlarning hayot sifatini sezilarli darajada pasaytirishi mumkin. Zamonaviy endoskopik davolash usullarini takomillashtirish ushbu muammoni hal etishning muhim yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi.

Tadqiqotning maqsadi

Tadqiqotning asosiy maqsadi rentgenoskopik nazorat ostida bajariladigan endoskopik rekanalizatsiya usulini qo‘llash orqali uretraning prostatik qismi va qovuq bo‘yinchasi operatsiyadan keyingi oblitераtsiyasi bilan og‘rigan bemorlarni davolash natijalarini yaxshilashdan iborat.

Tadqiqot obyekti sifatida 2010–2022-yillarda transvezikal adenomektomiyadan keyin uretraning orqa qismi va qovuq bo‘yinchasi oblitераtsiyasi rivojlangan, Respublika ixtisoslashtirilgan ilmiy-amaliy urologiya markazida tekshiruvdan o‘tgan va davolangan 45 nafar bemor tanlangan.

Tadqiqotning ilmiy yangiligi

Tadqiqot davomida siydik chiqarish yo‘llarini rentgenoskopik nazorat ostida endoskopik rekanalizatsiya qilish va keyinchalik oblitераtsiya sohasidagi chandiqli to‘qimalarni elektrorezeksiya qilish usuli ishlab chiqilgan. Ushbu yondashuv siydik yo‘llari o‘tkazuvchanligini tiklash va bemorlarning hayot sifatini yaxshilashga qaratilgan.

Shuningdek, rentgenologik nazorat ostida endoskopik rekanalizatsiya o‘tkazish imkoniyatini belgilovchi asosiy mezonlar aniqlangan:

• Uretra oblitераtsiyasining uzunligi 30 mm dan oshmasligi;
• Qovuqni drenajlash muddati 5 haftadan oshmasligi;
• Siydik chiqarish yo‘lining uchlari orasida siljish bo‘lmasligi.

Tadqiqotda aralash siydik yo‘llari infeksiyasi mavjudligi, shuningdek, qandli diabet davolash natijalariga salbiy ta’sir ko‘rsatuvchi omillar sifatida aniqlangan.

Tadqiqot natijalari

Tadqiqot xulosalariga ko‘ra, uretra va qovuq bo‘yinchasini qayta rekanalizatsiya qilish hamda keyinchalik sklerotik to‘qimalarni transuretral rezeksiya (TUR) qilish usulining samaradorligi birinchi aralashuvdan keyin 73%, ikkinchi aralashuvdan keyin esa 27% ni tashkil etgan.

Davolash natijalarining qoniqarsiz bo‘lish xavf omillari sifatida qovuqni 5 haftadan ortiq drenajlash va oblitераtsiya sohasining 30 mm dan uzun bo‘lishi aniqlangan. Aralash siydik yo‘llari infeksiyasi va qandli diabet ham davolash samaradorligini pasaytiruvchi omillar sifatida qayd etilgan.

Clavien–Dindo tasnifiga ko‘ra, operatsiyadan keyingi asoratlar umumiy ko‘rsatkichi 44,3% ni tashkil etgan. Shundan I va II darajali asoratlar 20% holatda kuzatilgan.

Tadqiqotning amaliy ahamiyati

Tadqiqot natijalari asosida ishlab chiqilgan endoskopik rekanalizatsiya usuli Respublika ixtisoslashtirilgan ilmiy-amaliy urologiya markazi hamda uning Farg‘ona va Xorazm filiallari amaliyotiga joriy etilgan.

Mazkur usulning ijtimoiy ahamiyati bemorlarni umrbod sistostomik drenajdan xalos etish va hayot sifatini yaxshilash imkoniyati bilan izohlanadi. Iqtisodiy samaradorlik hisob-kitoblariga ko‘ra, har oy drenajni almashtirishga muhtoj bemorlarda bir yillik xarajat 2 871 600 so‘mni tashkil etadi.

Tadqiqot haqida ma’lumot

Tadqiqot muallifi: Kasimov Safojon Samukjanovich.

Ilmiy rahbar: Nasirov Furqat Raufovich, tibbiyot fanlari doktori.

Rasmiy opponentlar: Ayubov Behzod Alisherovich va Shadmanov Mirzamahmud Alisherovich.

Yetakchi tashkilot: Farg‘ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti.

Mutaxassislik: 14.00.31 — Urologiya.

Dissertatsiya bajarilgan muassasa: Toshkent davlat tibbiyot universiteti.

HIMOYA HAQIDA E’LON

2026-yil 19-noyabr kuni soat 14:00 da Akademik V. Vohidov nomidagi Respublika ixtisoslashtirilgan xirurgiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi huzuridagi DSc.06/2025.27.12.Tib.08.01 raqamli Ilmiy kengashning tibbiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun dissertatsiyalar himoyasiga bag‘ishlangan yig‘ilishi bo‘lib o‘tadi.

Birinchi himoya

Yuldashev Jasur Mansurovichning «Erkaklar bepushtligida mikrojarrohlik varikotselektomiya natijalari va samaradorligini baholash» mavzusidagi dissertatsiyasi himoyasi bo‘lib o‘tadi.

Ixtisoslik: 14.00.31 — Urologiya.

Ilmiy rahbar: Muxtarov Shuxrat Tursunovich, tibbiyot fanlari doktori, professor.

Rasmiy opponentlar:
Gaybullayev Asilbek Asadovich;
Yuldashev Fayzulla Yuldashevich.

Yetakchi tashkilot: Andijon davlat tibbiyot universiteti.

Ikkinchi himoya

Kasimov Safojon Samukjanovichning «Qovuq bo‘yinchasi va uretraning prostatik qismi obliteratsiyasining endoskopik davosi» mavzusidagi dissertatsiyasi himoyasi bo‘lib o‘tadi.

Ixtisoslik: 14.00.31 — Urologiya.

Ilmiy rahbar: Nasirov Furkat Raufovich, tibbiyot fanlari doktori.

Rasmiy opponentlar:
Ayubov Behzod Alisherovich;
Shadmanov Mirzamahmud Alisherovich, tibbiyot fanlari doktori, professor.

Yetakchi tashkilot: Farg‘ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti.

Zoom konferensiyasiga ulanish havolasi:

https://us06web.zoom.us/j/81084482358?pwd=NiVVITkceMZCjfmPqruQxd78QzCr8O.1

Konferensiya identifikatori: 810 8448 2358

Kirish kodi: 495057